Silifke İlçesinde yıkılamayan Türbe ve Ziyaret efsanelerinde Veli Kültü
Keywords:
Ziyaret ve Türbe, Veli Kültü, Efsane, SilifkeAbstract
Tarihin hemen her devrinde çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Mersin ilinin Silifke ilçesinde çeşitli kültür, inanç, uygulama ve pratiklerin olduğu görülmektedir. Bu çeşitli inanç ve uygulamalar çerçevesinde toplumun kutsal olarak kabul ettiği mekânlar mevcuttur. Bu mekânlar içerisinde karşımıza türbe ve ziyaret yerleri çıkmaktadır. Türbe ve ziyaret yerlerinin kutsal kabul edilişinin altında kült olarak kabul gören veliler bulunur. Kutsal kabul edilen türbe ve ziyaret yerleri veli kültü ile bütünleştiğinde halk arasında efsaneleşen anlatılar meydana gelmektedir. İşte bu anlatılar gerek toplumun güncel sosyal paylaşımları ile gerekse korku, huzur, mutluluk, istek gibi psikolojik-ruhsal çözümlenmeleri doğrultusunda kültürel değer bütünlüğü oluşturarak nesillere aktarımı sağlanmaktadır. Bu çalışma Silifke ilçesinde bulunan türbe ve ziyaret yerlerinin veli kültü bağlamında yıkılamama efsanelerini araştırarak halkın karşılaştığı efsaneleşen olguların özünün araştırılması ile oluşturulmuştur.
References
1. Uluışık, Y. P. (2017). Anadolu Halk İnançları ve Efsanelerinde Kaya/Taş Kültü: Analı Kızlı Kaya Örneği. M. K. Emine Gürsoy Naskali içinde, Kültürümüzde Taş (s. 201). İstanbul: Dergâh Yayınları.
2. Alptekin, A. B. (2014). Efsane ve Motifleri Üzerine. Ankara: Akçağ Yayınları.
3. Çobanoğlu, Ö. (2003). Türk Halk Kültüründe Memoratlar ve Halk İnançları. Ankara: Akçağ Yayınları.
4. Seyidoğlu, B. (2005). Erzurum Efsaneleri. İstanbul: Erzurum Kitaplığı.
5. Patrick B. Mullen akt. Ahmet Tacetdin Hallaç. ‘’Halk İnancı ve Efsane İlişkisi’. https://www.folkloredebiyat.org/Makaleler/599754553_Patrick%20B%20%20Mullen%20-%20Efsane%20ve%20Halk%20%c4%b0nanc%c4%b1n%c4%b1%c4%b1n%20%c4%b0li%c5%9fkisi%20%c3%a7eviri.pdf [Erişim tarihi: 19.01.2022]
6. Gündüz Alptürker, İ. (2015). Amasya Yöresinde Yıkılamayan Türbe Efsanelerinde Veli Kültü. III. Uluslararsı Geçmişten Günümüze Merzifon ve Amasya Yöresi Sempozyumu Bildiri Kitabı (s. 384-391). Amasya: Edge Akademi.
7. Ağcalar, A. (2009). Silifke Halk Kültürü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Örnek, S. V. (1971). Etnoloji Sözlüğü. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCoğrafya Fakültesi Yayınları.
9. Eröz, M. (1992). Eski Türk Dini ve Alevilik Bektaşilik. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
10. Ocak, A. Y. (1992). Türk Halk İnançlarında ve Edebiyatında Evliya Menkabeleri. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
11. Coşkun, N. Ç. (2013). Yatır ve Ziyaretlerin Halk Kültüründeki Rolü Bağlamında Mersin'deki Muğdat Dede Türbesinin İncelenmesi. Turkish Studies-International Periodical For The Languages Literature and History of Turkısh or Turkıc, 1205-1219.
12. Sadık Dede Türbesi, 15 Mart 2020, http://www.evliyalar.net/sadik-dede-turbesi/, [Erişim Tarihi: 12.01.2022].
13. K.K.: Recep Karakuş, 1958 doğumlu, evli, esnaf, ilköğretim mezunu, Silifke/Mersin.
14. K.K.: Cennet Tömbül, 1973 doğumlu, evli, ev hanımı, lise mezunu, Silifke/Mersin.
15. K.K.: Servettin Çelik, 1973 doğumlu, evli, şoför, ilköğretim mezunu, Silifke/ Mersin.
16. Türkçe Sözlük. (2011). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
17. K.K.: Nidamiray Işık, 1995 doğumlu, evli, öğretmen, üniversite mezunu, Silifke/ Mersin.
18. K.K.: Ayşe Soykan, 1940 doğumlu, evli, ev hanımı, okuma-yazma bilmiyor, Silifke/ Mersin.
19. Coşkun, N. Ç. (2017). Kültürel Mekanların Kültür Turizmi Kapsamında Kullanılması: Silifke'deki Huriler Tepesi Örneği. Yeniceli Aşık Sıdkı Baba ve Popülerlik Çerçevesinde Kültür-Sanat Sempozyumu Bildirileri (s. 671-687). Mersin: Mersin Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları-18.
20. K.K.: Hayriye Çelik, 1982 doğumlu, evli, ev hanımı, ilköğretim mezunu, Silifke/ Mersin.
