İçil (İçel) ismi ve İçel tarihine dair kısa bir malumat
Keywords:
İçel ismi, Silifke, İçel iliAbstract
İçel, arşiv belgelerinde ve tarihi kaynaklarda genellikle “İç-il” olarak geçmekte olup, daha sonraları İçel olarak söylenegelmiştir. 1472 yılında Osmanlı padişahı olan Fatih Sultan Mehmet’in vezirlerinden, Gedik Ahmet Paşa tarafından alınarak Osmanlı topraklarına katılan Silifke ve çevre yerleşim merkezleri İç-il adıyla sancak biçiminde teşkilatlandırılmıştır. Selçukluların başkenti olan Konya vilayeti tarafından bakıldığında sancağın dağ içinde görülmesinden dolayı buraya “İç-il" denildiği salnamelerde geçmektedir. 1924 yılında sancak kuruluşlarının tamamen kaldırılması ile vilayet deyimi kullanılmaya başlanmış, İçel sancağı da İçel vilayetine dönüşmüştür. Sancağının merkezi Silifke olmuş, Anamur, Gülnar ve Mut Silifke’ye bağlanmıştır. 1933 yılında çeşitli sebeplerle Mersin vilayetiyle İçel vilayetinin birleştirilmesine karar verilmiş, Mersin merkez olmak üzere İçel vilayeti kurulmuştur. Bu yıllarda Silifke, İçel vilayetine bağlı bir ilçe konumuna düşürülmüştür.
References
Adana Vilayet Salnameleri: H.1289/M.1872;
Adana Vilayet Salnameleri: H.1296/M.1879;
Adana Vilayet Salnameleri: H.1299/M.1882;
Adana Vilayet Salnameleri: H.1308/M.1890;
Adana Vilayet Salnameleri: H.1312/M.1894;
Adana Vilayet Salnameleri: H.1320/M.1902.
Alp, S. (2020). Nüfus Defterlerinde Silifke (1830-1840). İstanbul: Paradigma Akademi Yayınları.
Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Fon Kodu: 30.11.1.0, Yer:1.4.12
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), İrade Defter-i Hakani (İ.DFE): 21/25
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Maliye Nezareti Varidat Temettuat Defterleri (ML.VRD.TMT.d) Numara: 10498.
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Nüfus Defterleri (NFS.d) Numara: 3640; 3863.
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Tapu Tahrir Defterleri (TT.d) Numara: 118.
Çelik, Ş. (1994). Osmanlı Taşra Teşkilatında İçel Sancağı (1500-1584). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarihi Anabilim Dalı Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı. Doktora Tezi. İstanbul.
Çelik, Ş. (2000). “İçel”. Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul, (C.21), 450-455.
Çelik, Ş. (2009). “Silifke”. Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul, (C.37), 200-202.
Çıplak, M.N. (1968). İçel Tarihi (Tarihi, Turistik Zenginlikleriyle), Ankara: Güzel Sanatlar Matbaası.
Darkot, B. (1993). “İçel”. İslam Ansiklopedisi. MEB Yayınları, (C.5/2), 930.
https://www.wikiwand.com/tr/Adana_Vilayeti
İnan, A. (1956). “Türk Etnolojisini İlgilendiren Birkaç Terim-Kelime Üzerine”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten, (C.4), 179-195.
Resmî Gazete, 27.07.1933: Kanun No 2197
Şahin, İ.n (2016). “İl”. Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul, (C.1), 635-636.
TBMM Arşivi, Zabıt Ceridesi, C.15, Sıra No:174, Tarih: 20.03.1933.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnameleri (Yıl); 1925/1926
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnameleri; 1926/1927
Uçar, A. (2019), Temettuat Defterlerine Göre 19. Yüzyılda Silifke, İstanbul: İstanbul Silifke Kültür ve Yardımlaşma Derneği Kültür Yayınları.
Yalçın, A. (2004). Geç Devir Osmanlı Silifke’si (1860-1904). Silifke: Taşucu Belediyesi Yayınları.
Zabıt Ceridesi, 20.3.1933: 174
